Ένωση για την πατρίδα και τον λαό - Επίσημος Ιστότοπος

Επικοινώνηστε μαζί μας

Συνέντευξη του Βύρωνα Γ. Πολύδωρα στην Πρωϊνή Ηλείας και στον Χρήστο Βορλόκα

Βύρων Πολύδωρας: «Με νίκησαν αρχαιολόγοι και πολιτικοί…»

Ο Βύρων Πολύδωρας μιλάει «έξω από τα δόντια» αποκλειστικά στην «Πρωινή» για τον Επικούριο Απόλλωνα

Τι λέει για τα δικά μας «ελγίνεια» και την αδιαφορία για τον «Παρθενώνα της Πελοποννήσου»

“Είμαι ένας αιρετικός πολιτικός, εκτός συστήματος. Επιλογή μου είναι, δεν τους γουστάρω, δεν το γουστάρω αυτό το σύστημα…”

Του Χρήστου Βορλόκα

Καθώς το θέμα των Μαρμάρων του Παρθενώνα βρίσκεται στο προσκήνιο, μετά τις γνωστές πρωτοβουλίες της Ουνέσκο, ένα άλλο ζήτημα της ίδιας ιστορικής και νομικής διάστασης που ενδιαφέρει τους Ηλείους, αναδύεται από τη λήθη. Η ζωφόρος του ναού του Επικούριου Απόλλωνα είχε κι αυτή κλαπεί από τους Άγγλους με παρόμοια μέθοδο μ’ αυτήν του Έλγιν και βρίσκεται σήμερα στο Βρετανικό Μουσείο, χωρίς όμως να συγκεντρώνει τα φώτα του ενδιαφέροντος.

Ο Βύρων Πολύδωρας είναι ένας από τους Ηλείους που έχουν αγωνιστεί πολλαπλώς για την υπόθεση αυτή αλλά και για τη συνολική ανάδειξη του «Παρθενώνα της Πελοποννήσου». Ο πρώην Πρόεδρος της Βουλής και ανεξάρτητος σήμερα βουλευτής, είχε προσπαθήσει από διάφορες κυβερνητικές θέσεις να στρέψει το ενδιαφέρον της Πολιτείας στο μνημείο, αλλά όπως τονίζει σε μια χειμαρρώδη συνέντευξη στην «Πρωινή», δεν εισακούστηκε. «Για μένα είναι μια πάρα πολύ πονεμένη ιστορία. Παλεύω μια ζωή αλλά χάνω όλες τις μάχες από τους αρχαιολόγους και τους πολιτικούς», αναφέρει χαρακτηριστικά, προσθέτοντας:

«Υπάρχουν δικονομικά προβλήματα»

«Έχω πάει δύο φορές στο Βρετανικό μουσείο. Δυστυχώς την ζωφόρο του Επικούριου Απόλλωνα την έχουν παρατημένη σ’ ένα πατάρι, στριμωγμένη στην κυριολεξία. Πιστεύω ότι και η Ουνέσκο θα μπορούσε να πάρει πρωτοβουλίες ανάλογες μ’ αυτή για τα γλυπτά του Παρθενώνα. Όμως, υπάρχουν κάποια δικονομικά προβλήματα που πιστεύω να επικαλεστούν οι Άγγλοι, όπως δύο διακρατικές συμφωνίες ότι δεν πρόκειται η Ελλάδα να εγείρει αίτημα επιστροφής άλλων αρχαιοτήτων εκτός των ‘‘Ελγινείων’’. Ασφαλώς και τα γλυπτά του Επικούριου πρέπει να έρθουν πίσω αλλά πού είναι το μουσείο που θα πρέπει να τοποθετηθούν; Ας είμαστε ρεαλιστές: δεν μπορεί να υπάρξει μουσείο στην ερημιά. Προέχει η διαδικασία ανάδειξης των αρχαιοτήτων, ολοκλήρωσης της αναστήλωσης, να μπορέσουμε να εκθέσουμε τα εκμαγεία, να κάνουμε ένα στέγαστρο διάφανο -και έχω αγωνιστεί γι’ αυτό, οι Ιάπωνες μου είχαν κάνει ένα κοστολόγιο για μια τέτοια διάφανη κατασκευή που μπορεί να στοίχιζε 3-4 εκατ. ευρώ. Δεν είναι λεφτά αυτά, μπροστά στον χορό των εκατομμυρίων του ΟΠΑΠ και του Υπουργείου Πολιτισμού. Η τωρινή τέντα είναι σαν από σκηνικό του Χίτσκοκ».

Ο κ. Πολύδωρας, συνεχίζοντας, τονίζει: «Έχουμε χτίσει κοντά στο ναό δύο αίθουσες, ένα είδος μουσείου – εκθεσιακού χώρου, με προοπτική να εκθέσουμε εκεί τα εκμαγεία από τη ζωφόρο, που τώρα βρίσκονται σε κάποια αποθήκη στο μουσείο της Ολυμπίας. Τα εκμαγεία αυτά τα είχαμε αποκτήσει με πρωτοβουλίες του Βασίλη Κορκολόπουλου. Ξοδεύτηκαν κάποια εκατομμύρια γι ’αυτές τις αίθουσες όμως δεν πρόκειται να τις λειτουργήσουν -είναι από τα έργα και τις ημέρες του Ελληνικού κράτους».

Συνεχίζοντας, ο κ. Πολύδωρας αναφέρει: «Έχω γράψει πάρα πολλά και έχω κάνει πάνω από πενήντα ερωτήσεις – επερωτήσεις στη Βουλή. Ομολογείται από όλους τους συγγραφείς της αρχαιότητας όπως Παυσανία, Θουκυδίδη κ.α. ότι είναι ο περικαλής ναός του Επικουρίου Απόλλωνος της Φιγαλείας και ονομάζεται Παρθενώνας της Πελοποννήσου, έργον του Ικτίνου. Το εντυπωσιακό είναι ότι ο ναός βρίσκεται στη μέση του πουθενά. Έχει μιαν αυτοτέλεια και μια σύγκριση μόνο με το τοπίο και την πλατιά θέαση. Είναι καθαρά θρησκευτικό λατρευτικό μνημείο, μπορεί να έχει και στρατιωτικά υπονοούμενα που είναι σκοπιές που δεν τις βάλλει κανένας επιδρομέας γιατί είναι συνήθως ομόδοξοι στους εμφυλίους πολέμους των σπαρασσομένων πόλεων της Ελλάδας. Είχε ένα στρατηγικό χαρακτήρα και υπήρχε μια πόλη πλούτου ενώ η τοπογραφία δεν συγχωρεί υψηλό βιοτικό και οικονομικό επίπεδο της Φιγαλείας για τον 5ο αιώνα. Η Φιγαλεία θεωρείτο παράλια πόλη, καθώς η Νέδα από εκεί μέχρι τις εκβολές της ήταν πλωτό ποτάμι για μικρά καράβια που έκαναν μεταφορτώσεις».

Μια αρχαιολογική ενότητα

Μεγάλες προσπάθειες έχει κάνει ο κ. Πολύδωρας ώστε να αναδειχθεί η Φιγαλεία και ο ναός σε μια ενότητα. «Υπάρχει παγερή αδιαφορία για την ενότητα του αρχαιολογικού τοπίου, για το οποίο χρόνια αγωνίζομαι εγώ. Μπορούσαν να είχαν γίνει πάρα πολλά. Είναι κατάσπαρτη η περιοχή από λείψανα επιφανείας. Αν η Ολυμπία είναι το μεγάλο πνευματικό και θρησκευτικό κέντρο και η Ήλιδα και η Πίσσα τα μεγάλα πολιτικά και οικονομικά κέντρα, η κορυφή του Λυκαίου όπου γίνονταν πρώτα τα ‘‘Λύκαια’’ είναι το κέντρο σημαντικών πόλεων όπως η Λυκόσουρα, η Αλιφείρα, το Λέπρεο και η Φιγαλεία, η μητέρα πόλις του ναού, τον οποίο έχτισαν οι Φιγαλείς κατά τη διάρκεια του Πελοποννησιακού Πολέμου (γύρω στο 420-410 π.Χ.). Όλο αυτό μπορεί να γίνει μια ενότητα του αρχαιολογικού τοπίου, ένα αρχαιολογικό πάρκο, όμως μένει εκεί και… ‘‘κοιμάται’’. Στο χωριό μου τη Γάρδιτσα (σ.σ. Περιβόλια) υπέδειξα έναν ναό που ανήκει στη Φιγαλική ενότητα, αλλά δεν τους ενδιαφέρει να τον αναδείξουν, μάλιστα τους είχα βγάλει και διακόσιες χιλιάδες ευρώ από το Ίδρυμα Νιάρχου για το σκοπό αυτό. Το ξεκίνησε η κα Αραπογιάννη, το συνέχισε πολύ διστακτικά η κα Χατζή και εντέλει δεν προχώρησε, χάθηκαν τα χρήματα γιατί δεν μπορούσαν να τα χαρακτηρίσουν αν είναι δωρεά ή χορηγία! Ενεπλάκησαν οι γραφειοκράτες του υπουργείου Πολιτισμού και τελικά το Ίδρυμα Νιάρχου έστειλε μια επιστολή ότι τα χρήματα χάθηκαν», τονίζει ο κ. Πολύδωρας και προσθέτει:

«Υπάρχουν και άλλοι αξιόλογοι αρχαιολογικοί χώροι εκτός από την Αμφίπολη –και το λέω όχι με έναν τοπικό εγωισμό αλλά μ’ έναν ορθολογισμό- όμως, από τις αρχαιότητες της Ελλάδας (σημεία επιφανείας και σημεία αναγνωρισμένων αρχαιολογικών τόπων) έχουμε διαχρονικά αγγίξει μόνο το 8,5% των σημείων! Τη Φιγαλεία και το ναό τα είχαν ανασκάψει ο Καββαδίας και ο Ορλάνδος. Αλλά έχω κάνει και μερικές υποθέσεις, ότι ο χαρακτήρας της Φιγαλείας ήταν ημι – θρησκευτικός, ενώ της Ολυμπίας καθαρά θρησκευτικός. Εδώ είχαμε έντονα θρησκευτικά και ασκληπιακά στοιχεία. Για παράδειγμα ο ναός στη Γάρδιτσα έχει χαρακτηριστικά Ασκληπείου, ένα είδος θεραπευτηρίου ή αγιάσματος. Το είχα υποδείξει το 1970 όταν ήμουν φοιτητής στον Κούπερ, αρχαιολόγο που μελετούσε τον ναό και έγραψε γι’ αυτόν στα αρχαιολογικά χρονικά της Αμερικής».

Η «μάχη» για το ναό στα σύνορα…

Στη γνωστή διένεξη Ηλείας – Μεσσηνίας για το πού ανήκει διοικητικά ο Επικούριος, ο Βύρων Πολύδωρας ήταν απέναντι από τις επιλογές του τότε ομόστεγού του στη ΝΔ υπουργού Πολιτισμού Αντώνη Σαμαρά: «Παρενέβη ο Σαμαράς –τονίζει ο κ. Πολύδωρας- και λέει με τους Μεσσήνιους, από του Σκληρού και κάτω, να τοποθετήσει τη θέση του ναού στα όρια της Μεσσηνίας για να… κάνει κανένα διορισμό! Αντέδρασα, το γλίτωσα, αλλά φάνηκε η κακοπροαίρετη σκέψη τους, διότι πράγματι είναι γύρω από το ναό τα χωράφια των Σκληραίων αλλά δεν σημαίνει ότι ο ναός ανήκει στα όρια του Σκληρού, γιατί τα όρια δεν καθορίζονται με βάση τις ιδιοκτησίες. Κι’ εγώ έχω ιδιοκτησία στο Λιόπεσι αλλά είμαι από τη Γάρδιτσα, πρέπει να διεκδικήσω ότι το Λιόπεσι ανήκει στη Γάρδιτσα; Τα όρια των νομών με βάση το Διοικητικό Δίκαιο, ορίζονται με σταθερά τοπογραφικά όπως κορυφογραμμές, μισγάγγειες (βαθύς αυχένας ή χούνη) και ποτάμια. Στην προκειμένη περίπτωση τα σταθερά τοπογραφικά που χωρίζουν την Ηλεία από τη Μεσσηνία ήταν μια κορυφογραμμή, ένας παραπόταμος της Νέδας και πιο κάτω η ίδια η Νέδα. Προσπάθησαν λοιπόν να χωρίσουν τη μάνα (Φιγαλεία) από το παιδί (ναό). Τελικά με τον Παύλο Γερουλάνο τελείωσε αυτό το θέμα. Τον Επικούριο τον έχουν για παραπαίδι. Είχα φέρει Ιάπωνες να δουν το υπεδάφιο είκασμα του ναού αλλά κι αυτό λιμνάζει. Είχα ζητήσει να φτιάξουν από τη Φιγαλεία προς τον Επικούριο τον πεζοπορικό, αρχαίο δρόμο ίχνη του οποίου υπάρχουν εμφανή σήμερα, όμως πάει κι αυτό…».

Κλείνοντας, ο κ. Πολύδωρας υπογραμμίζει: «Έχω στη σκέψη μου άλλον ένα ναό να υποδείξω αλλά δεν έχω ανθρώπους. Είμαι ένας αιρετικός πολιτικός, εκτός συστήματος. Επιλογή μου είναι, δεν τους γουστάρω, δεν το γουστάρω αυτό το σύστημα αλλά μπορεί οι κομφορμιστές να με βάλουν στο δικαστήριο γιατί δεν έδειξα την αναγκαία ευελιξία να υπάρχω στο σύστημα για να προωθήσω δουλειές. Ε, δεν γίνονται όλα αυτά».

Πηγή: eproini.gr

https://www.eproini.gr/index.php/2014-08-09-10-09-08/2014-08-09-10-09-42/item/21409-vyron-polydoras-me-nikisan-arxaiologoi-kai-politikoi

Βρείτε μας

facebook twitter